الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
290
تفسير مجمع البيان (فارسى)
موافقت و هم دينى مىكنند . كُلَّما رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيها : هر گاه به سوى كفر ، دعوت شوند ، اجابت مىكنند و به آن باز مىگردند . منظور از فتنه ، در اينجا ترك است . لكن در لغت ، اين كلمه به معناى آزمايش است . كلمهء « اركاس » به معناى رد و بازگشت است . زجاج گويد : « أُرْكِسُوا فِيها » يعنى برمىگردند به پيمان خود . بنا بر اين منظور اين است كه : هر گاه در معرض آزمايش قرار مىگيرند كه بكفر بازگردند ، باز مىگردند . فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوكُمْ : اى مؤمنان ، آنان كه مىخواهند از شما و قوم ايمن بمانند ، اگر از جنگ با شما كنارهگيرى نكنند . وَ يُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَ يَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ : و با شما در صلح و صفا نمانند و از جنگ با شما دست برندارند . فَخُذُوهُمْ : ايشان را بگيريد و اسير كنيد . وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ : و هر جا آنها را بچنگ آوريد ، بكشيد . وَ أُولئِكُمْ جَعَلْنا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطاناً مُبِيناً : آنان كسانى هستند كه براى شما در برابر ايشان ، برهان آشكار قرار دادهايم ، و بقولى يعنى براى شما نسبت بجنگ با ايشان ، عذرى آشكار قرار دادهايم . علت اينكه : دليل و برهان را « سلطان » ناميدهاند آنست كه انسان بوسيله آن بر مخالف ، غالب مىشود ، همانطورى كه بوسيلهء قدرت و تسلط ، بر مخالف فايق مىآيد .